Aan de slag met handhaving in als middel tegen zwerfafval

Delen

Als gemeente kun je zwerfafval aanpakken met een goed onderbouwd zwerfafvalbeleid dat zich richt op preventie en handhaving. Een middel om zwerfafval tegen te gaan is het inzetten van handhaving. Zo kun je laten zien hoe serieus het zwerfafvalprobleem wordt genomen en zorgen dat inwoners de geldende wetten en regels naleven.

Handhaving op zwerfafval

Wat is handhaving eigenlijk? Kortgezegd is handhaving de controle op de naleving van wet- en regelgeving en er zorg voor dragen dat wetten en regels worden nageleefd. Naleving van wetten en regels is belangrijk voor de effectiviteit van beleid. Handhaving kan gericht zijn op gebruikers van de openbare ruimte, maar ook op bedrijven en vergunninghouders.

Handhavingsdoelen


Handhaving kan verschillende doelstellingen hebben, bijvoorbeeld:
  • Bekendheid en duidelijkheid over regels
  • Gedragsbeïnvloeding: naleving van de regels
  • Vergroten van de objectieve pakkans. Door aanspreken en beboeten gooien mensen minder snel iets op straat.
  • Vergroten van de subjectieve pakkans: Doordat mensen het gevoel hebben dat ze beboet kunnen worden houden ook nonchalante overtreders zich aan de regels.

Welke soorten handhaving zijn er?

Handhaving op zwerfafval kent grofweg twee varianten: preventief en repressief.

  • Preventief
    Stimuleren dat regels worden nageleefd en voorkomen van overtreding van wettelijke voorschriften door communicatie over beleid en regels, advisering over regels en zichtbaar gemeentelijk optreden.

     
  • Repressief
    Aanwenden van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke bevoegdheden om naleving van de regels te bevorderen door het uitoefenen van toezicht en het zo nodig optreden tegen overtreders.

Een gecombineerde inzet leidt tot het beste resultaat. In de praktijk betekent dat herkenbaar aanwezig zijn in de openbare ruimte en burgers aanspreken op gedrag waarbij duidelijk is dat boetes niet geschuwd worden.

Aan de slag met handhaving

Handhaving is een veelomvattend onderwerp. Om tot beleid te komen dat zich richt op een effectieve mix van preventie en handhaving en een strategie die écht tot schoner gedrag leidt is er een routeplanner ontworpen: Samenwerken tegen zwerfafval: De kortste route naar handhaving die werkt. Het document is gebaseerd op 12 stations - of stappen - waarin je tot een handhavingsstrategie binnen je zwerfafvalaanpak kunt opzetten of verder aanscherpen.