Burgerparticipatie in de praktijk: Schimmelplein, Utrecht

Delen

Burgerparticipatie is voor veel gemeenten een belangrijk onderwerp en een grote uitdaging. Want, hoe kun je burgers het beste faciliteren om je dorp of stad zo prettig mogelijk te maken voor alle inwoners? Het Utrechtse Schimmelplein is een inspirerend voorbeeld voor iedereen die aan de slag gaat met burgerparticipatie en de openbare ruimte.

Eind jaren '80 lag het Utrechtse Schimmelplein er verwaarloosd bij. Het was er vies, speeltoestellen waren niet veilig, vandalisme tierde welig en kinderen visten het glas uit de glasbakken. Een paar buurtbewoners namen daarop het initiatief om van het verwaarloosde plein weer het stralend middelpunt van de wijk te maken. Initiatiefnemer Mariet Crijns: "Iedereen zat te mopperen, er moest gewoon iets gebeuren".

YouTube filmpjes zijn alleen zichtbaar als je marketing-cookies accepteert. Cookieinstellingen wijzigen

Echt iets doen

In dezelfde periode voerde de gemeente Utrecht een onderzoek uit naar speelmogelijkheden in Utrecht-West. Ook in Nieuw Engeland, waar het Schimmelplein ligt, werd een inspraakavond georganiseerd om de mening van bewoners te peilen. Crijns: "Daar besloot een aantal mensen niet meer te mopperen, maar om iets te doen. Zo is de Beheergroep er gekomen. Ons allereerste succesje was dat de glasbak werd verplaatst." De gemeente bood steun en stimuleerde samenwerking met de wijkpolitie, Bureau Halt, Stichting Welzijn West (nu: Me'kaar) en de plantsoenendienst. De politie kwam bijvoorbeeld sneller langs als er overlast was.

Meer betrokkenheid

Om meer betrokkenheid te creĆ«eren in de wijk besloot de Beheergroep activiteiten te organiseren voor iedereen uit Nieuw Engeland. Enthousiaste buurtbewoners maakten het plein schoon en knapten de speeltoestellen op. Op het plein konden de kinderen nu weer spelen. Sommige problemen bleven: nog steeds werd veel kapot gemaakt, mensen lieten hun hond uit op het plein en anderen dumpten vuilnis. "We vonden ook drugsspuiten en beseften dat er niet alle hondenbezitters en hangjoneren in ons eentje konden aanpakken." Sinds 2001 heeft Stichting Beheergroep Schimmelplein dan ook een convenant met alle groepen en instellingen die bij het plein betrokken zijn. In het convenant staat precies wie, waarvoor verantwoordelijk is. De beheergroep, de school, het wijkbureau, de politie en ook Portes vonden het Schimmelplein van groot belang voor de wijk. 

Schimmelplein Utrecht

Weet wat er speelt

De beheergroep had de tijd mee: vanuit de politiek ontstond begon jaren negentig het begrip Sociale Vernieuwing, met de ambitie om sociale cohesie in wijken te vergroten. De beheergroep Schimmelplein paste daar uitstekend in, en kreeg als zodanig makkelijk financiering voor haar activiteiten. "We zijn zelfs door de landelijke projectgroep Sociale Vernieuwing als voorbeeld gebruikt. Toenmalig minister Ien Dales heeft onze wijk ook nog bezocht". De Beheergroep deed steeds meer en kreeg ook met steeds meer partijen te maken. Wie zich laat horen bij de professionele organisaties krijgt meer gedaan, is de ervaring van Crijns. "Wel blijven wij als bewoners het meest deskundig. Wij weten wat zich op het plein afspeelt en hoe maatregelen uitpakken in de praktijk en wat ze betekenen voor de gebruikers van het plein."

Eigen initiatieven

Jaarlijks worden er op het Schimmelplein ongeveer 10 activiteiten georganiseerd door de beheergroep, waaronder de Opknapdag, paaseieren zoeken en het Schimmelpleinfestival. De, op het eerste gezicht, losstaande activiteiten zijn sterk verweven met andere buurtinitiatieven. Zo vindt de Opknapdag sinds 2 jaar direct na het paaseieren zoeken plaats en wordt daarbij ook gebruik gemaakt van de middelen en media van de Landelijke Opschoondag en NL DoetDe meeste activiteiten worden al jaren door dezelfde actieve bewoners getrokken, maar er is altijd ruimte voor nieuwe leden en inbreng. Serge Calon is sinds 4 jaar organisator van de Opknapdag. "Ik miste iets in de buurt voor mijn kinderen om op te klimmen. Ik ben een keer op een oproep van de buurtvereniging af gekomen en heb daar wat balletjes opgegooid. Iemand van de gemeente zat daarbij en gaf aan dat er tegen het einde van het jaar nog wel budget was. Daarop ben ik handtekeningen gaan verzamelen voor mijn idee en uiteindelijk kwam het klimtoestel er. Dat gaf een gevoel van succes: Je wilt iets en je bereikt het. De mensen waren enthousiast en ik heb veel andere mensen leren kennen. Dat gaf mij inspiratie en ik ben actiever in de Beheergroep gaan zitten. Hieruit is een jaar later de Opknapdag voortgekomen."
 

"Dat gaf een gevoel van succes: Je wilt iets en je bereikt het"

Serge Calon | Stichting Beheergroep Schimmelplein