SUP-richtlijn: nieuwe regels voor wegwerpplastics

Delen

Petflesjes, wattenstaafjes en plastic zakjes zijn voorbeelden van plastic producten die helaas vaak op stranden en in zee terecht komen. De Europese Unie wil daarom de hoeveelheid wegwerpplastic verminderen en zo de plastic soep – het plastic afval in zee – tegengaan. Hiervoor heeft de Europese Commissie de Single Use Plastic-richtlijn (SUP) opgesteld.

Vanaf juli 2021 moet de richtlijn ingevoerd zijn in de regelgeving van alle EU-lidstaten. Dat wil zeggen dat alle EU-lidstaten de richtlijn moeten opnemen in hun wetgeving. De maatregelen in de SUP-richtlijn hebben betrekking op verloren vistuig en op kunststof wegwerpplastics, waaronder ook verschillende verpakkingen. De datum waarop een maatregel ingaat verschilt en ligt tussen 3 juli 2021 en 31 december 2024. 

De 10 meest gevonden wegwerpplastics op de stranden vormen samen 43% van het zwerfafval in zee. Vistuig nog eens 27%.

Bron: Impact assessment Single Use Plastics directive

Om welke producten gaat het?


De richtlijn richt zich op de 10 plastic producten die het meest gevonden worden op de Europese stranden:
  1.  Drankverpakkingen (incl. dopjes en deksels)
  2.  Filters van sigaretten 
  3.  Wattenstaafjes
  4.  Zakjes en wikkels
  5.  Hygiëneproducten zoals vochtige doekjes en maandverband
  6.  Lichtgewicht draagtassen
  7.  Bestek, borden, roerstaafjes en rietjes
  8.  Bekers voor dranken
  9.  Ballonnen en ballonnenstokjes
  10. Verpakkingen voor take-away voedingsmiddelen

Bekijk ook de Infographic op de Kenniswijzerzwerfafval.

Waarvoor is de SUP-richtlijn bedoeld?

Met de richtlijn wil de EU bedrijven stimuleren om duurzame alternatieven te ontwikkelen voor kunststofproducten en -verpakkingen voor eenmalig gebruik. Daarnaast moet het ook consumenten aanzetten tot nadenken: heb ik het product echt nodig? Kan ik het product vaker gebruiken of recyclen? 

De belangrijkste maatregelen

  • Vermindering van verbruik
    Ieder land moet een meetbare kwantitatieve vermindering van het gebruik van kunststofproducten voor eenmalig gebruik realiseren. Maatregelen zijn bijvoorbeeld dat op verkooppunten alternatieven voor deze producten aan de consument worden aangeboden of dat ze niet gratis aan de consument mogen worden aangeboden.
  • Marktbeperking
    Landen kunnen verbieden dat kunststofproducten voor eenmalig gebruik in de handel worden gebracht. Zo komt er vanaf juli 2021 een verbod op plastic bordjes, bestek en rietjes.
  • Doelstellingen voor gescheiden inzameling
    Minimaal 77 procent van alle plastic drinkflessen tot 3 liter moet in 2025 worden ingezameld voor recycling. In 2030 moet dat minimaal 90 procent zijn. In Nederland wordt hiervoor statiegeld geïntroduceerd.
  • Productontwerp
    Plastic flessen mogen alleen op de markt worden gebracht als de doppen na opening aan de verpakking bevestigd blijven. Ook moet er gebruik gemaakt worden van gerecycled materiaal.
  • Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid
    Producenten gaan meebetalen aan het opruimen van zwerfafval van de producten die onder de SUP-richtlijn vallen. Daarnaast betalen ze mee aan de kosten voor de bewustwordingsmaatregelen. 
  • Markeringsvoorschriften en bewustmaking
    Eenmalige kunststofverpakkingen krijgen een opvallende, duidelijk leesbare en onuitwisbare markering om consumenten duidelijk te maken dat er kunststof in de verpakking zit, de verpakking in de afvalbak gegooid moet worden en met informatie over de negatieve effecten van zwerfafval op het milieu.

Wat betekent het voor bedrijven en verpakkingen? 

Wil je meer informatie over wat de invoering van de SUP-richtlijn betekent voor bedrijven en verpakkingen? Neem dan een kijkje op de website van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. Op de website van het KIDV vind je ook een Beslisboom Single Use Plastics. Hiermee kun je voor verschillende verpakkingstypes beoordelen of deze onder de Single Use Plastics richtlijn vallen en of de verpakking voldoet aan de voorschriften uit de richtlijn.

Wat kan jij doen?

Verminderen

Vraag je af of je het product echt nodig hebt? Of kun je hetzelfde product misschien kopen zonder of met minder plastic verpakking?

Hergebruiken

Gebruik in plaats van een eenmalig product een product dat je vaker kunt gebruiken. Een gewoon bord in plaats van een plastic bord op een feestje. Een herbruikbare tas in plaats van een plastic zak.

Recyclen

Gebruik waar mogelijk producten waarvan het materiaal gemakkelijk gerecycled kan worden. Zo kun je van gebruikt glas weer nieuw glas maken.

En gooi afval, als je het hebt, in de juiste afvalbak.