Sluit je aan

Webinar Participatie - drie mooie voorbeelden

16 september 2021

Handig Neem Contact Op Supporters

In de strijd tegen zwerfafval gaat het vaak over participatie. Maar hoe krijg je nou écht grote groepen mensen in beweging? Bij het webinar op 9 september kwamen drie mooie voorbeelden aan bod: de gemeente Utrecht met haar klankbordgroep van bewoners, de Hersenstichting met de succesvolle Ommetje-app en onze eigen aanpak van Nederland Schoon.

Zwaan-kleef-aan in Utrecht 

Marjolein Bekkers, programmamanager van Utrecht Schone Stad, trapte de webinar af. Ze schetste de uitgangspunten van de aanpak die in twee jaar tijd leidde tot 6.300 geregistreerde vrijwilligers. De eerste pijler is een klankbordgroep van betrokken en kundige vrijwilligers uit de verschillende wijken. Zij denken actief mee over de aanpak en oplossingen. “Vanaf daar is het zwaan-kleef-aan. De klankborgroep heeft goede ideeën over het enthousiasmeren van nieuwe vrijwilligers: onze tweede pijler. De derde pijler bestaat uit informeren, inspireren en waarderen, zodat wie in beweging is in beweging blijft.” Om actieve bewoners te vinden, naar ze te luisteren en ze op maat te faciliteren is het volgens haar essentieel om binnen de gemeente nauw samen te werken: van de afdeling Wijkmanagement tot wijkbureaus en van de onderhoud- en serviceteams tot de coaches. Marjolijn Vendrig, sinds het eerste uur lid van de klankbordgroep, onderstreepte het succes. “Ongeveer eens per acht weken steken we de koppen bij elkaar en wisselen we ideeën, plannen en ervaringen uit. De wijken kunnen veel van elkaar leren.”

Tips

  • Begin met 'willers'
    Start met mensen die heel graag willen en initiatief tonen om zich in te zetten voor een schone gemeente. Zij zorgen voor groei.
  • Kijk naar álle wijken
    Probeer in alle wijken vertegenwoordiging te vinden voor de klankbordgroep. Pas dan heb je het beeld compleet.
  • Geef ruimte
    Luister echt naar je bewoners en geef ze de ruimte om het op hun manier te doen. In een eigen aanpak schuilt de meeste energie.

Bekijk de presentatie

Meedoen met de Ommetje-app

Heel Nederland kent inmiddels de Ommetje-app. Fedor Vriezen, projectleider bij de Hersenstichting, legde uit hoe Ommetje dagelijks 150.000 mensen aan het wandelen krijgt. En zo bijdraagt aan minder zitten én minder zwerfaval. Gebruikers van de gratis app konden zich namelijk aanmelden om op 30 juni afval te rapen tijdens hun ommetje. “Daarmee verdienden ze dan een virtuele badge die ze trots konden tonen. Zo’n 24.000 wandelaars hielden op die dag hun omgeving schoon. We kijken graag hoe we deze landelijke challenge met Nederland Schoon een vervolg kunnen geven.” Lokaal kunnen gemeenten en organisaties ook samenwerken met de populaire app. Ze krijgen tegen betaling allerlei mogelijkheden om opschoon-ommetjes te organiseren voor bewoners en collega’s, die daarmee een unieke badge in de huisstijl van de gemeente of organisatie kunnen verdienen. Zo’n challenge krijgt dan een ook een eigen informatieblokje op de homepage van Ommetje. In de presentatie van Fedor Vriezen staan zijn contactgegevens en die van zijn collega Matthijs van Kampen. Ze denken graag mee over de mogelijkheden voor een samenwerking.

Bekijk de presentatie

Supporters verenigen en bewegen

Zwerfafval in de wijk is de grootste ergernis van bewoners en 49% geeft aan te willen helpen met opruimacties. Met die veelbelovende onderzoeksresultaten begon Vincent Breedveld, projectleider bij Nederland Schoon, zijn presentatie over participatie. Om Supporters van Schoon te verenigen, gebruikte Nederland Schoon de principes van gedragsbeïnvloeding van Robert Cialdini. “Wederkerigheid bijvoorbeeld: als je iets krijgt, ben je sneller geneigd iets terug te geven. En eenheid: inspelen op ieders behoefte om ergens bij te horen.” De afgelopen jaren groeide de groep supporters tot ruim 235.000 betrokken vrijwilligers die met opschoonacties meedoen, eigen acties starten of een gebied adopteren. Om ze tot participatie te blijven bewegen, noemde Breedveld motivatie, capaciteit en gelegenheid als bepalende factoren. Ofwel: steeds kijken of supporters willen, kunnen en geholpen worden. Hij sloot zijn verhaal af met een aantal voorbeelden en een oproep aan alle gemeenten en organisaties om mee te doen aan World Cleanup Day op zaterdag 18 september.

Tips

  • Zorg voor ambassadeurs
    Zet zichtbare koplopers in, die anderen weten te enthousiasmeren. En gebruik meerdere mediakanalen om de samenwerking zichtbaarheid te geven
  • Werk in kleine groepen
    Houd het zo persoonlijk mogelijk. En coronaproof natuurlijk. Laat je zien en geef duidelijke, eenvoudige instructies.
  • Geef de tijd
    Geef deelnemers de tijd om mee te doen. Beloon en complimenteer vervolgens actieve deelnemers en benadruk het gezamenlijke resultaat.

Bekijk de presentatie

Bekijk het hele webinar

Benieuwd naar het hele webinar? Kijk dan hier naar de video.

Behoefte aan meer inspiratie?

Heb je na dit webinar de smaak te pakken, en wil je direct aan de slag met participatie in jouw omgeving? Lees dan onderstaande documenten, voor aanvullende inspiratie en praktische handvatten. 

Algemene inspiratie 
Specifieke inspiratie
  • World Cleanup Day 
  • Menukaart Participatie: stimuleren en vasthouden
    Deze menukaart geeft antwoord op hoe je als gemeente mensen kunt stimuleren en faciliteren bij participatie, hoe je participanten blij en actief houdt en hoe je als gemeente om kunt gaan met participatie-initiatieven. 
  • Onderzoek effectieve participatie
    Het onderzoek bespreekt de werkwijze, voor- en nadelen en enkele voorbeelden van zwerfafval opschoonacties, publiekscampagnes (voor bewustwording en gedragsbeïnvloeding), een burgerschouw, belonen (financieel en niet-financieel) en buurtontwikkeling.

Contact

Heb je vragen over het webinar of over participatie? Neem dan contact op met info@nederlandschoon.nl 

 

Nog meer

Supporternieuws

Laat je inspireren door nog meer verhalen, tips en activiteiten van onze supporters.